Maria Hetrt

Preventie laaggeletterdheid

Aanpak Laaggeletterdheid

Taal- en leesproblemen

Als je laaggeletterd bent, kun je het in de maatschappij wel vergeten. Je hebt een achterstand opgebouwd in taal. Je hebt moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. En je kunt misschien ook niet met de computer overweg. Je snapt niet wat de belasting van je wilt, hebt moeite met het invullen van formulieren, begrijpt niets van bijsluiters bij medicijnen. Je schaamt je. En meestal weet je het zo slim te brengen dat je omgeving het niet door heeft. Alleen je baan … als je die al hebt – ja, daarbij hoef je niet of nauwelijks te lezen, schrijven of rekenen.

Dat is de situatie van 2,5 miljoen mensen (18%) van 16 jaar en ouder in Nederland. Gelukkig wordt er veel aan gedaan! En ik draag een steentje bij.

Voorkomen is beter dan genezen

Hoe kan laaggeletterdheid het best tegengegaan worden? Niet alleen door de mensen te helpen die daar nu last van hebben. Preventie kan het aantal van 1 op de 10 kinderen wezenlijk terugbrengen. Hoe? Door professionals in de kindercentra en in het basisonderwijs bewust te maken van alle domeinen waarbinnen kinderen zich moeten ontwikkelen om uiteindelijk functioneel geletterd te worden. Er moeten taal-, lees- en rekenmethodes zijn, die kinderen in staat stellen om niet alleen de basis onder de knie te krijgen, maar ook 21e-eeuwse vaardigheden te ontwikkelen.

Daarom schrijf ik 9x per jaar een nieuwsbrief met inspirerende tips, gericht op preventie laaggeletterdheid.

Je kunt je hier inschrijven voor mijn gratis nieuwsbrief.

 

 

Vier domeinen

Kinderen moeten zich geletterd ontwikkelen binnen vier domeinen, de componenten van geletterdheid:

  • Leesplezier, boekoriëntatie en verhaalbegrip
  • Functies van schrift
  • Taalbewustzijn en alfabetisch principe
  • Digitale geletterdheid.

In de praktijk komt het kortweg neer op veel goede boeken voorlezen, er veel over praten (zowel over het verhaal als over de kaft, titel, letters, woorden, zinnen bijvoorbeeld), over wat de functie is van visuele info (straatbordjes, menukaart, pictogrammen in openbaar vervoer), wat je hoort, koppelen aan wat je ziet en tot slot: kinderen laten zien hoe je wel (en niet) met digitale middelen om moet gaan.

Nieuwsbrieven: ACTUELE TIPS UIT ‘LIEFDE VOOR LETTERS EN LEZEN’

September 2021: Thema ‘herfst' vanuit onderzoekend en ontwerpend leren

Het is een fascinerend seizoen waarin veel voor het oprapen ligt in bossen en parken. In scholen wordt er in de kleuterklas vaak een herfsttafel ingericht. Pak het eens anders aan: maak een herfstverwondertafel en ga daarmee aan de slag vanuit Onderzoekend en Ontwerpend Leren (OOL). Lees verder klik hier.

Augustus 2021: Geleide fantasie en beweging om het lees- en schrijfproces te bevorderen

De scholen beginnen weer. Het kan een hele overgang zijn: van groep 2 naar groep 3. Kinderen in groep 3 moeten leren lezen en schrijven. Dat is spannend voor ze: er wordt veel van ze verwacht. Lees verder klik hier.

Juni 2021: Spelend leren tijdens de zomervakantie!

Ook in de zomervakantie kan geletterdheid worden gestimuleerd. Dit is vooral van belang voor kinderen die volgend schooljaar naar groep 3 gaan en dus gaan leren lezen. En het is ook gewoon leuk om met een inspirerende brief aan de ouders het schooljaar af te sluiten. Lees verder klik hier.

April 2021: Leesrijpheid bepalen en stimuleren

Hoe fijn is het niet als kinderen vanzelf leesrijpheid laten zien. Ze hebben belangstelling voor letters, lezen uit zichzelf al woorden en zijn gemotiveerd om te lezen. De leerkracht van groep 2 weet al welke kinderen met een gerust hart kunnen doorstromen naar groep 3. Maar wat nu als er twijfel is? Is nog een jaartje groep 2 altijd de beste oplossing? Of zijn er middelen om de leesrijpheid te bevorderen? JA! DIE ZIJN ER. Lees verder klik hier.

Maart 2021: Onderzoekend en ontwerpend leren binnen het thema lente

Hoe mooi is het niet om kinderen te inspireren en te enthousiasmeren over wat groeit, bloeit en geboren wordt? En onderzoeksvragen aan bod te laten komen als: wat groeit sneller en hoe kunnen we daar achter komen? Wat zit er in dat ei? Welke vogels maken op dit moment allemaal een nest? En hoe weet je nou of een ei gekookt is of niet? Lees de tips uit ‘Liefde voor letters en lezen’ en laat je inspireren. Lees verder klik hier.

Januari 2021: Coronatijd: Tips voor ouders om geletterdheid te stimuleren

Geef tips aan ouders om geletterdheid te stimuleren Zorg ervoor dat de doorgaande lijn van de ontwikkeling geletterdheid niet stagneert. Leerkrachten doen er goed aan om de ouders te benaderen en tips te geven voor thuisonderwijs. Lees verder klik hier.

December 2020: Inspirerend thuisonderwijs | Tips om geletterdheid te stimuleren

In deze nieuwsbrief geven we TIPS hoe studenten PABO (stagiaires) en kleuterleerkrachten inspirerend onderwijs op afstand kunnen geven waarmee geletterdheid wordt gestimuleerd. HBO-docenten kunnen deze tips gebruiken voor hun onderwijs aan hun studenten. Lees verder klik hier.

Je kunt je hier inschrijven voor mijn gratis nieuwsbrief, die 9x per jaar verschijnt.

Mijn motivatie om me in te zetten voor preventie laaggeletterdheid

Ik kom uit een gezin waarin de kinderen niet veel aandacht kregen. Maar ik vroeg wel aandacht. Tot mijn moeder me op vijfjarige leeftijd een bibliotheekpasje gaf. Ik herinner me nog heel goed dat ik het vreselijk vond dat ik niet kon lezen, dat ik niet wist wat er in dat boek met die interessante plaatjes stond. Kortom: Ik had een heel sterke leesmotivatie. En toen ik eenmaal kon lezen, las ik de hele jeugdbibliotheek uit. Dat was mijn preventie laaggeletterdheid! Daardoor heb ik mij kunnen ontwikkelen tot taalkundige met hart voor haar werk.

“Ik wil wezenlijk bijdragen aan een wereld waarin laaggeletterdheid niet meer voorkomt.”

Als taalkundige onderwijsspecialist heb ik taal-, spelling- en leesmethodes ontwikkeld. Maar ik wilde meer doen: materiaal maken, gericht op het voortraject. Daarom heb ik ‘Liefde voor letters en lezen’ geschreven: een toegankelijk handboek stimulering geletterdheid met een bijbehorende website. 

En nu maak ik een prentenboek over het letterbeest: een soort draakje dat alleen maar kan groeien door letters te eten!

Het is mijn droom dat deze inspirerende stimulering geletterdheid via studenten op de PABO, PM’ers en leerkrachten het leven van de kinderen zodanig verrijkt dat laaggeletterdheid uitgebannen wordt. Daartoe wil ik trainingen gaan organiseren op Hogescholen, PABO’S en basisscholen. Ben je geïnteresseerd? Neem dan vrijblijvend contact met mij op!